ใช้กันแดดทุกวัน อาจกำลังสะสมสารรบกวนฮอร์โมนแบบไม่รู้ตัว!

ในยุคที่การดูแลผิวพรรณและสุขภาพกลายเป็นเรื่องสำคัญ การใช้กันแดดทุกวันจึงกลายเป็นกิจวัตรที่หลายคนให้ความสำคัญอย่างมาก เพื่อปกป้องผิวจากรังสี UV ที่เป็นสาเหตุของริ้วรอย จุดด่างดำ และโรคมะเร็งผิวหนัง แต่รู้หรือไม่ว่า ผลิตภัณฑ์กันแดดบางชนิดที่เราใช้กันอยู่ทุกวัน อาจซ่อนสารเคมีที่เป็นสารรบกวนฮอร์โมน (Endocrine Disruptors) ซึ่งสามารถสะสมในร่างกายโดยที่เราไม่รู้ตัว และส่งผลกระทบต่อระบบฮอร์โมนและสุขภาพในระยะยาวได้

Table of Contents

ความหมายของสารรบกวนฮอร์โมน (Endocrine Disruptors)

สารรบกวนฮอร์โมน หรือที่เรียกว่า Endocrine Disruptors คือสารเคมีที่สามารถแทรกแซงหรือรบกวนการทำงานของระบบฮอร์โมนในร่างกายมนุษย์และสัตว์ ระบบฮอร์โมนเป็นระบบที่ควบคุมการทำงานของอวัยวะต่าง ๆ ผ่านสารเคมีที่เรียกว่าฮอร์โมน ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการเจริญเติบโต การพัฒนาร่างกาย การทำงานของระบบสืบพันธุ์ และการรักษาสมดุลของร่างกาย

สารรบกวนฮอร์โมนสามารถเลียนแบบหรือบล็อกฮอร์โมนธรรมชาติ ส่งผลให้เกิดความผิดปกติในการทำงานของร่างกาย เช่น การเปลี่ยนแปลงระดับฮอร์โมน การทำงานของต่อมไร้ท่อ หรือการส่งสัญญาณระหว่างเซลล์ผิดปกติ ซึ่งอาจนำไปสู่ปัญหาสุขภาพต่าง ๆ เช่น ภาวะมีบุตรยาก ความผิดปกติของระบบสืบพันธุ์ โรคมะเร็งบางชนิด และปัญหาการเจริญเติบโตในเด็ก

สารรบกวนฮอร์โมนไม่ได้พบแค่ในผลิตภัณฑ์กันแดดเท่านั้น แต่ยังมีอยู่ในพลาสติก สารเคมีในอาหาร ยาฆ่าแมลง และผลิตภัณฑ์ดูแลส่วนตัวอื่น ๆ ด้วย ทำให้การรับสารเหล่านี้เข้าสู่ร่างกายเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นได้ง่ายและสะสมได้โดยไม่รู้ตัว

สารเคมีในกันแดดที่อาจเป็นสารรบกวนฮอร์โมน

ผลิตภัณฑ์กันแดดส่วนใหญ่มีสารเคมีหลายชนิดที่ช่วยป้องกันรังสี UV ไม่ให้ทำลายผิว แต่บางสารเคมีเหล่านี้กลับมีคุณสมบัติที่สามารถรบกวนระบบฮอร์โมนในร่างกายได้ ซึ่งเราอาจไม่ทันระวังเมื่อใช้กันแดดเป็นประจำทุกวัน

Oxybenzone (Benzophenone-3)
เป็นสารกันแดดที่ช่วยดูดซับรังสี UVA และ UVB ได้ดี แต่มีงานวิจัยพบว่า Oxybenzone สามารถเลียนแบบฮอร์โมนเอสโตรเจน (Estrogen) และรบกวนการทำงานของฮอร์โมนในร่างกาย ส่งผลให้เกิดความเสี่ยงต่อระบบสืบพันธุ์และพัฒนาการของเด็ก
Octinoxate (Ethylhexyl Methoxycinnamate)
สารนี้ช่วยป้องกันรังสี UVB แต่ก็มีรายงานว่าสามารถรบกวนฮอร์โมนเพศและระบบต่อมไร้ท่อได้ เช่นเดียวกับ Oxybenzone

Homosalate
ช่วยป้องกันรังสี UVB และมีการศึกษาพบว่าสามารถสะสมในร่างกายและมีผลต่อฮอร์โมนบางชนิด
Octocrylene
สารกันแดดที่ช่วยดูดซับรังสี UVB และ UVA แต่มีข้อกังวลเรื่องการสะสมในร่างกายและการรบกวนฮอร์โมน

ผลกระทบระยะยาวจากการสะสมสารรบกวนฮอร์โมน

สารรบกวนฮอร์โมนที่สะสมในร่างกายจากการใช้ผลิตภัณฑ์กันแดดที่มีสารเคมีบางชนิด อาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพในระยะยาวอย่างที่หลายคนอาจไม่คาดคิด โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อใช้กันแดดเป็นประจำทุกวันและสะสมสารเหล่านี้ในระดับสูง

ผลกระทบต่อระบบสืบพันธุ์และฮอร์โมน

สารรบกวนฮอร์โมนสามารถรบกวนการทำงานของฮอร์โมนเพศ เช่น เอสโตรเจนและเทสโทสเตอโรน ส่งผลให้เกิดปัญหาด้านการเจริญพันธุ์ เช่น ภาวะมีบุตรยากในทั้งผู้หญิงและผู้ชาย นอกจากนี้ยังอาจทำให้เกิดความผิดปกติของระบบสืบพันธุ์ เช่น ประจำเดือนผิดปกติ หรือพัฒนาการทางเพศล่าช้าในเด็กและวัยรุ่น

ความเสี่ยงต่อโรคมะเร็งบางชนิด

มีงานวิจัยที่เชื่อมโยงสารรบกวนฮอร์โมนกับความเสี่ยงในการเกิดโรคมะเร็งบางชนิด เช่น มะเร็งเต้านม มะเร็งต่อมลูกหมาก และมะเร็งระบบสืบพันธุ์ เนื่องจากสารเหล่านี้สามารถเลียนแบบฮอร์โมนและกระตุ้นการเจริญเติบโตของเซลล์มะเร็งได้

ผลกระทบต่อระบบภูมิคุ้มกันและการเจริญเติบโต

สารรบกวนฮอร์โมนยังสามารถส่งผลต่อระบบภูมิคุ้มกัน ทำให้ร่างกายมีความไวต่อโรคและติดเชื้อมากขึ้น รวมถึงอาจรบกวนการเจริญเติบโตและพัฒนาการของเด็ก โดยเฉพาะในช่วงที่ระบบฮอร์โมนมีบทบาทสำคัญในการพัฒนาร่างกาย

ผลกระทบต่อหญิงตั้งครรภ์และทารกในครรภ์

หญิงตั้งครรภ์ที่ได้รับสารรบกวนฮอร์โมนอาจเสี่ยงต่อการเกิดความผิดปกติของพัฒนาการในทารก เช่น ปัญหาการเจริญเติบโตของสมอง หรือความผิดปกติของระบบสืบพันธุ์ในทารกหลังคลอด

วิธีเลือกและใช้กันแดดอย่างปลอดภัย

เพื่อปกป้องผิวจากรังสี UV อย่างมีประสิทธิภาพและลดความเสี่ยงจากสารรบกวนฮอร์โมนที่อาจสะสมในร่างกาย การเลือกและใช้กันแดดอย่างถูกวิธีจึงเป็นสิ่งสำคัญที่ทุกคนควรใส่ใจ นี่คือคำแนะนำที่จะช่วยให้คุณใช้กันแดดได้อย่างปลอดภัยและมีประสิทธิภาพ

อ่านฉลากและเลือกกันแดดที่ปลอดสารรบกวนฮอร์โมน

ตรวจสอบส่วนประกอบบนฉลากกันแดด หลีกเลี่ยงสารเคมีที่มีรายงานว่าเป็นสารรบกวนฮอร์โมน เช่น Oxybenzone, Octinoxate, Homosalate, และ Octocrylene
เลือกผลิตภัณฑ์ที่ระบุว่า “Free from endocrine disruptors” หรือ “ปราศจากสารรบกวนฮอร์โมน” เพื่อความมั่นใจ
เลือกกันแดดที่ใช้สารกันแดดประเภท Physical Block เช่น Zinc Oxide หรือ Titanium Dioxide ซึ่งเป็นสารธรรมชาติ ปลอดภัยและไม่ซึมเข้าสู่ผิวลึก

เลือกกันแดดที่เหมาะสมกับสภาพผิวและกิจกรรม

เลือกกันแดด ที่มีค่า SPF 30 ขึ้นไป และมีการป้องกันทั้ง UVA และ UVB (Broad Spectrum)
สำหรับกิจกรรมกลางแจ้งที่ต้องโดนแดดนาน ควรเลือกกันแดดที่กันน้ำได้ดี และทาซ้ำทุก 2 ชั่วโมง หรือหลังว่ายน้ำหรือเหงื่อออกมาก

วิธีใช้กันแดดอย่างถูกต้อง

ทากันแดดอย่างน้อย 15-30 นาที ก่อนออกแดด เพื่อให้สารกันแดดทำงานได้เต็มที่
ใช้ปริมาณกันแดดประมาณ 2 มิลลิกรัมต่อตารางเซนติเมตรของผิว หรือประมาณ 1 ช้อนชา สำหรับใบหน้าและคอ
ทาซ้ำทุก 2 ชั่วโมง หรือบ่อยขึ้นหากมีการล้างน้ำหรือเหงื่อออกมาก

ใช้วิธีป้องกันแดดเสริมอื่น ๆ

สวมเสื้อผ้าที่ปกป้องผิว เช่น เสื้อแขนยาว หมวกปีกกว้าง และแว่นกันแดด
หลีกเลี่ยงการอยู่กลางแดดจัดในช่วงเวลาที่รังสี UV แรงที่สุด (10.00-16.00 น.)
ใช้ร่มหรือหาที่ร่มเมื่อต้องอยู่กลางแจ้งนาน ๆ

การดูแลผิวที่ยั่งยืนและปลอดภัยในทุกวัน

การใช้กันแดดทุกวันเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับการปกป้องผิวจากรังสี UV ที่เป็นอันตราย แต่ในขณะเดียวกัน เราก็ไม่ควรมองข้ามความเสี่ยงจากสารรบกวนฮอร์โมนที่อาจสะสมในร่างกายจากสารเคมีบางชนิดในผลิตภัณฑ์กันแดดทั่วไป สารเหล่านี้อาจส่งผลกระทบต่อระบบฮอร์โมนและสุขภาพในระยะยาวอย่างที่หลายคนไม่คาดคิด ดังนั้น การเลือกใช้ กันแดดที่ปราศจากสารรบกวนฮอร์โมน เช่น กันแดดที่ใช้สาร Physical Block อย่าง Zinc Oxide หรือ Titanium Dioxide รวมถึงการอ่านฉลากอย่างละเอียดก่อนซื้อ จึงเป็นสิ่งสำคัญ นอกจากนี้ การใช้กันแดดอย่างถูกวิธีและเสริมด้วยการป้องกันอื่น ๆ เช่น การสวมเสื้อผ้าปกป้องผิวและหลีกเลี่ยงแสงแดดจัด จะช่วยให้คุณได้รับการปกป้องอย่างเต็มที่และปลอดภัย

แหล่งข้อมูล

https://ethesisarchive.library.tu.ac.th/thesis/2023/TU_2023_6401034589_19108_28746.pdf
https://www.seub.or.th/bloging/knowledge/2023-196/
https://tkoranis.wixsite.com/rereef/single-post/sunscreen-chemicals-in-bloodstream
https://www.samitivejhospitals.com/th/article/detail/สารกันแดด